नमो शेतकरी योजना काय आहे?

महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांसाठी राज्य सरकारने केंद्र सरकारच्या प्रधानमंत्री किसान सन्मान निधी योजनेच्या धर्तीवर एक अत्यंत महत्त्वाची योजना सुरू केली आहे. या योजनेचे नाव आहे ‘नमो शेतकरी महासन्मान निधी योजना’. ही योजना 26 ऑक्टोबर 2023 रोजी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या हस्ते प्रारंभ करण्यात आली. या योजनेचा मुख्य उद्देश राज्यातील लाखो शेतकऱ्यांना आर्थिक मदत पोहोचवणे आणि त्यांचे उत्पन्न वाढवणे हा आहे.

या योजनेअंतर्गत प्रत्येक पात्र शेतकऱ्याला दरवर्षी 6,000 रुपये आर्थिक सहाय्य दिले जाते. हे अनुदान तीन समान हप्त्यांमध्ये वाटून दिले जाते. प्रत्येक हप्ता 2,000 रुपयांचा असतो. केंद्र सरकारच्या पीएम किसान योजनेतून देखील शेतकऱ्यांना वर्षाला 6,000 रुपये मिळतात. अशा प्रकारे दोन्ही योजनांचा लाभ घेणाऱ्या शेतकऱ्यांना एकूण वर्षाला 12,000 रुपये थेट बँक खात्यात जमा होतात. ही रक्कम डीबीटी (Direct Benefit Transfer) पद्धतीने थेट शेतकऱ्यांच्या आधारकार्डशी लिंक असलेल्या बँक खात्यात जमा केली जाते.

या योजनेच्या माध्यमातून शेतकऱ्यांना बियाणे, खते, कीटकनाशके आणि इतर शेतीसाठी लागणाऱ्या साहित्याचा खर्च भागवण्यास मदत होते. तसेच शेतीच्या वाढत्या खर्चामुळे होणारा आर्थिक ताण कमी होऊन शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढवण्यासाठी ही योजना अत्यंत प्रभावी ठरत आहे. राज्यातील कोट्यवधी शेतकरी कुटुंबांना या योजनेचा थेट लाभ मिळत आहे.

2. नमो शेतकरी योजनेचा पुढील हप्ता कधी येणार 2026?

2.1 आठवा हप्ता – मार्च 2026 मध्ये मंजूर

शेतकऱ्यांसाठी एक मोठी बातमी आहे! राज्य सरकारने नमो शेतकरी महासन्मान निधी योजनेच्या आठव्या हप्त्यासाठी 16 मार्च 2026 रोजी 1,774 कोटी रुपयांचा निधी मंजूर केला आहे. या निर्णयामुळे गेल्या तीन महिन्यांपासून प्रतीक्षा करणाऱ्या लाखो शेतकऱ्यांना दिलासा मिळाला आहे. या हप्त्याचे वितरण पुढील आठवड्यात (मार्च 2026 च्या शेवटच्या आठवड्यात) केले जाणार आहे.

मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस, उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे आणि उपमुख्यमंत्री सुनेत्रा पवार यांनी या हप्त्यासाठी आवश्यक निधीची तरतूद विशेष लक्ष घालून उपलब्ध करून दिली आहे. कृषीमंत्री दत्तात्रय भरणे यांनी या संदर्भात शासन निर्णय जारी केला आहे. या हप्त्यासाठी 1,774 कोटी रुपये मंजूर करण्यात आले असले तरी प्रत्यक्षात 1,820 कोटी रुपये शेतकऱ्यांना वितरित केले जाणार आहेत.

2.2 कोणाला मिळणार लाभ?

या आठव्या हप्त्याचा लाभ राज्यातील सुमारे 90 लाख 34 हजार शेतकऱ्यांना मिळणार आहे. हा हप्ता ऑगस्ट 2025 ते नोव्हेंबर 2025 या कालावधीसाठी दिला जाणार आहे. केंद्र सरकारने प्रधानमंत्री किसान सन्मान निधी योजनेचा 22 वा हप्ता 13 मार्च 2026 रोजी वितरित केल्यानंतर राज्य सरकारनेही तत्काळ हालचाल करत नमो योजनेचा आठवा हप्ता वितरित करण्याची प्रक्रिया गतीने पूर्ण केली आहे.

2.3 2026 मधील पुढील हप्ते कधी येतील?

2026 मध्ये शेतकऱ्यांना एकूण तीन हप्ते मिळणार आहेत. योजनेची हप्त्यांची वेळापत्रक पद्धत खालीलप्रमाणे आहे:

हप्ता	कालावधी	अपेक्षित तारीख	रक्कम
8 वा	ऑगस्ट-नोव्हेंबर 2025	मार्च 2026	2,000
9 वा	एप्रिल-जुलै 2026	मे-जून 2026	2,000
10 वा	ऑगस्ट-नोव्हेंबर 2026	सप्टेंबर-ऑक्टोबर 2026	2,000
11 वा	डिसेंबर 2026-मार्च 2027	जानेवारी-फेब्रुवारी 2027	2,000

वरीण तक्त्यानुसार, 2026 मध्ये नववा हप्ता एप्रिल-जुलै 2026 कालावधीसाठी मे किंवा जून 2026 मध्ये, तर दहावा हप्ता ऑगस्ट-नोव्हेंबर 2026 कालावधीसाठी सप्टेंबर किंवा ऑक्टोबर 2026 मध्ये वितरित होण्याची शक्यता आहे. मात्र, हे वेळापत्रक सरकारच्या निर्णयानुसार बदलू शकते.

3. आतापर्यंतचे हप्ते – संपूर्ण माहिती

नमो शेतकरी महासन्मान निधी योजनेची सुरुवात ऑक्टोबर 2023 मध्ये झाली. आतापर्यंत सात हप्ते यशस्वीपणे वितरित करण्यात आले आहेत. प्रत्येक हप्त्याची तपशीलवार माहिती खालीलप्रमाणे:

3.1 पहिला हप्ता – जुलै 2023

योजनेचा पहिला हप्ता 27 जुलै 2023 रोजी वितरित करण्यात आला. या हप्त्यामध्ये राज्यातील लाखो शेतकऱ्यांना 2,000 रुपये प्रति शेतकरी अनुदान दिले गेले. या हप्त्याचे वितरण योजनेच्या प्रारंभीच केले गेले.

3.2 दुसरा हप्ता – नोव्हेंबर 2023

दुसरा हप्ता 15 नोव्हेंबर 2023 रोजी शेतकऱ्यांच्या खात्यात जमा करण्यात आला. या हप्त्यामुळे शेतकऱ्यांना रब्बी हंगामासाठी आवश्यक बियाणे आणि खते खरेदी करण्यास मदत झाली.

3.3 तिसरा हप्ता – फेब्रुवारी 2024

तिसरा हप्ता 28 फेब्रुवारी 2024 रोजी वितरित करण्यात आला. या हप्त्याने शेतकऱ्यांना उन्हाळी हंगामाच्या तयारीसाठी आर्थिक मदत मिळाली.

3.4 चौथा हप्ता – जून 2024

चौथा हप्ता 18 जून 2024 रोजी शेतकऱ्यांच्या खात्यात जमा झाला. या हप्त्यामुळे खरीप हंगामाच्या तयारीसाठी शेतकऱ्यांना मोठा दिलासा मिळाला.

3.5 पाचवा हप्ता – ऑक्टोबर 2024

पाचवा हप्ता 5 ऑक्टोबर 2024 रोजी वितरित करण्यात आला. या हप्त्याने देखील लाखो शेतकऱ्यांना थेट लाभ मिळाला.

3.6 सहावा हप्ता – मार्च 2025

सहावा हप्ता 29 ते 31 मार्च 2025 या कालावधीत वितरित करण्यात आला. या हप्त्यामुळे शेतकऱ्यांना रब्बी हंगामाच्या पिकांसाठी आर्थिक मदत मिळाली.

3.7 सातवा हप्ता – सप्टेंबर 2025

सातवा हप्ता 9 सप्टेंबर 2025 रोजी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या हस्ते वितरित करण्यात आला. या हप्त्यात 1,892.61 कोटी रुपये राज्यातील 91.65 लाख शेतकऱ्यांच्या खात्यात थेट जमा करण्यात आले. हा हप्ता एप्रिल ते जुलै 2025 या कालावधीसाठी होता. या हप्त्याच्या वितरणामुळे अतिवृष्टी आणि पीक नुकसानीचा सामना करणाऱ्या शेतकऱ्यांना मोठा दिलासा मिळाला.

3.8 आठवा हप्ता – मार्च 2026 (अपेक्षित)

आठवा हप्ता मार्च 2026 च्या शेवटच्या आठवड्यात वितरित होणार आहे. या हप्त्यासाठी 1,774 कोटी रुपये मंजूर करण्यात आले आहेत आणि सुमारे 90 लाख 34 हजार शेतकऱ्यांना या हप्त्याचा लाभ मिळणार आहे.

4. पात्रता निकष – कोणाला मिळेल लाभ?

नमो शेतकरी महासन्मान निधी योजनेचा लाभ घेण्यासाठी शेतकऱ्यांनी खालील पात्रता निकष पूर्ण करणे आवश्यक आहे:

शेतकऱ्याने महाराष्ट्र राज्याचा कायमस्वरूपी रहिवासी असणे आवश्यक आहे.
शेतकऱ्याकडे शेती करण्यायोग्य जमीन असणे आवश्यक आहे.
शेतकऱ्याने केंद्र सरकारच्या प्रधानमंत्री किसान सन्मान निधी योजनेत नोंदणी केलेली असणे आवश्यक आहे.
शेतकऱ्याचे बँक खाते आधारकार्डशी लिंक असणे आवश्यक आहे.
शेतकऱ्याच्या कुटुंबातील कोणत्याही सदस्याने सरकारी नोकरीत असू नये.
शेतकऱ्याच्या कुटुंबातील कोणत्याही सदस्याने उत्पन्न कर भरणे करू नये.
शेतकऱ्याने ई-केवायसी (e-KYC) प्रक्रिया पूर्ण केलेली असणे आवश्यक आहे.

जे शेतकरी पीएम किसान योजनेचे लाभार्थी आहेत, त्यांना आपोआप नमो शेतकरी योजनेचा लाभ मिळतो. या योजनेसाठी स्वतंत्रपणे अर्ज करण्याची गरज नाही. पात्र शेतकऱ्यांची यादी जिल्हा कृषी कार्यालयात उपलब्ध आहे.

5. आवश्यक कागदपत्रे

नमो शेतकरी महासन्मान निधी योजनेचा लाभ घेण्यासाठी खालील कागदपत्रे आवश्यक आहेत:

आधारकार्ड – हे अत्यंत महत्त्वाचे कागदपत्र आहे. बँक खाते आधारशी लिंक असणे आवश्यक आहे.
पॅनकार्ड – ओळखपत्र म्हणून वापरले जाते.
रहिवासी दाखला – महाराष्ट्र राज्याचा रहिवासी असल्याचा पुरावा.
शेती जमिनीचे कागदपत्रे – 7/12 उतारा किंवा इतर जमीन मालकीचे दस्तऐवज.
बँक खात्याचे तपशील – पासबुक किंवा रद्द चेकची प्रत.
मोबाइल नंबर – आधारशी लिंक असलेला मोबाइल नंबर.
पासपोर्ट आकाराचा फोटो – अर्जासाठी आवश्यक.
पीएम किसान नोंदणी क्रमांक – जर उपलब्ध असेल तर.

6. हप्त्याची स्थिती कशी तपासावी?

तुमच्या नमो शेतकरी योजनेच्या हप्त्याची स्थिती ऑनलाइन पद्धतीने तपासता येते. यासाठी खालील पद्धती वापरावी:

6.1 अधिकृत वेबसाइटवरून तपासणी

प्रथम नमो शेतकरी योजनेची अधिकृत वेबसाइट https://nsmny.mahait.org/ वर जा.
“Beneficiary Status” किंवा “लाभार्थी स्थिती” या पर्यायावर क्लिक करा.
तुमचा नोंदणी क्रमांक किंवा मोबाइल नंबर प्रविष्ट करा.
कॅप्चा कोड टाकून “Get Data” किंवा “माहिती मिळवा” वर क्लिक करा.
तुमच्या हप्त्याची सर्व माहिती स्क्रीनवर दिसेल.

6.2 PFMS पोर्टलवरून तपासणी

तुम्ही PFMS (Public Financial Management System) पोर्टलवरून देखील पेमेंटची स्थिती तपासू शकता. यासाठी https://pfms.nic.in/SitePages/KnowYourPayment_Dw_NewNew.aspx या लिंकवर जा आणि तुमचे बँक खाते क्रमांक प्रविष्ट करा. OTP द्वारे सत्यापन करून पेमेंटची स्थिती पहा.

6.3 मोबाइल अ‍ॅपद्वारे तपासणी

तुम्ही पीएम किसान अ‍ॅपच्या माध्यमातून देखील योजनेची माहिती मिळवू शकता. हे अ‍ॅप Google Play Store वरून डाउनलोड करता येते.

7. अर्ज कसा करावा?

नमो शेतकरी महासन्मान निधी योजनेसाठी स्वतंत्रपणे अर्ज करण्याची आवश्यकता नाही. जे शेतकरी पीएम किसान सन्मान निधी योजनेचे लाभार्थी आहेत, त्यांना आपोआप या योजनेचा लाभ मिळतो. मात्र, जर तुम्ही पीएम किसान योजनेत नोंदणी केलेली नसेल, तर खालील पद्धतीने नोंदणी करावी:

7.1 पीएम किसान योजनेत नोंदणी

पीएम किसान योजनेची अधिकृत वेबसाइट https://pmkisan.gov.in/ वर जा.
“Farmers Corner” मधील “New Farmer Registration” वर क्लिक करा.
तुमचा आधार क्रमांक प्रविष्ट करा.
आधारशी लिंक असलेल्या मोबाइलवर येणाऱ्या OTP द्वारे सत्यापन करा.
सर्व आवश्यक माहिती भरा आणि कागदपत्रे अपलोड करा.
अर्ज सबमिट करा.

7.2 ई-केवायसी पूर्ण करणे

नमो शेतकरी योजनेचा लाभ मिळवण्यासाठी ई-केवायसी (electronic Know Your Customer) पूर्ण करणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. यासाठी:

पीएम किसान पोर्टलवर जाऊन “eKYC” पर्याय निवडा.
तुमचा आधार क्रमांक प्रविष्ट करा.
OTP द्वारे सत्यापन करा.
फोटो कॅप्चर करा आणि केवायसी पूर्ण करा.

8. योजनेचे फायदे

नमो शेतकरी महासन्मान निधी योजनेचे शेतकऱ्यांसाठी अनेक महत्त्वाचे फायदे आहेत:

थेट आर्थिक मदत – प्रति शेतकरी दरवर्षी 6,000 रुपये थेट बँक खात्यात जमा होतात.
डीबीटी पद्धत – मधल्या माणसाचा सहभाग नसल्यामुळे पारदर्शकता राखली जाते.
शेती खर्च कमी होतो – बियाणे, खते, कीटकनाशके खरेदीसाठी आर्थिक मदत मिळते.
उत्पन्न वाढते – शेतीचा खर्च कमी झाल्यामुळे शेतकऱ्यांचे निव्वळ उत्पन्न वाढते.
ग्रामीण अर्थव्यवस्थेला चालना – शेतकऱ्यांकडे पैसे आल्यामुळे ग्रामीण भागातील व्यापाराला चालना मिळते.
पीएम किसानसोबत एकत्र लाभ – दोन्ही योजनांमुळे वर्षाला 12,000 रुपये मिळतात.
सर्वसमावेशक योजना – लहान आणि सीमांत शेतकऱ्यांना प्राधान्य.

9. सामान्य समस्या आणि उपाय

शेतकऱ्यांना नमो शेतकरी योजनेचा लाभ मिळताना काही समस्या येतात. त्यांचे निराकरण कसे करावे, हे पाहूया:

9.1 हप्ता खात्यात जमा न झाल्यास

तुमचे बँक खाते आधारशी लिंक आहे की नाही ते तपासा.
बँकेत जाऊन तुमचे खाते सक्रिय आहे की नाही ते पहा.
पीएम किसान पोर्टलवर तुमची नोंदणी बरोबर आहे की नाही ते तपासा.
ई-केवायसी पूर्ण झाली आहे की नाही ते तपासा.

9.2 आधार-बँक लिंक नसल्यास

जर तुमचे बँक खाते आधारशी लिंक नसेल, तर तात्काळ बँकेत जाऊन आधार-बँक लिंकिंग करा. हे ऑनलाइन देखील करता येते.

9.3 ई-केवायसी पूर्ण न झाल्यास

अनेक शेतकऱ्यांचा हप्ता ई-केवायसी पूर्ण न झाल्यामुळे अडतो. त्यामुळे लगेच पीएम किसान पोर्टलवर जाऊन ई-केवायसी पूर्ण करा.

9.4 जमिनीच्या नोंदीतील त्रुटी

जर तुमच्या जमिनीच्या नोंदीत काही त्रुटी असेल, तर तलाठी किंवा तहसील कार्यालयात जाऊन त्या दुरुस्त करून घ्या.

10. संपर्क माहिती

नमो शेतकरी महासन्मान निधी योजनेशी संबंधित कोणत्याही समस्या किंवा शंकांसाठी खालील संपर्क माहिती वापरा:

कृषी विभाग हेल्पलाइन क्रमांक: 020-25538755
कृषी आयुक्तालय हेल्पलाइन: 020-26123648
ईमेल आयडी: commagricell@gmail.com
अधिकृत वेबसाइट: https://nsmny.mahait.org/
पीएम किसान वेबसाइट: https://pmkisan.gov.in/
पत्ता: कृषी आयुक्तालय, महाराष्ट्र शासन, 2 वा मजला, सेंट्रल बिल्डिंग, पुणे स्टेशन, पुणे – 411001

11. वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQs)

प्रश्न 1: नमो शेतकरी योजनेचा पुढील हप्ता कधी येणार 2026?

उत्तर: नमो शेतकरी योजनेचा आठवा हप्ता मार्च 2026 च्या शेवटच्या आठवड्यात शेतकऱ्यांच्या खात्यात जमा होणार आहे. या हप्त्यासाठी 1,774 कोटी रुपये मंजूर करण्यात आले आहेत.

प्रश्न 2: नमो शेतकरी योजनेचा लाभ कोणाला मिळतो?

उत्तर: महाराष्ट्रातील पात्र शेतकऱ्यांना, जे पीएम किसान योजनेचे लाभार्थी आहेत, त्यांना नमो शेतकरी योजनेचा लाभ मिळतो.

प्रश्न 3: नमो शेतकरी योजनेत स्वतंत्र अर्ज करावा लागतो का?

उत्तर: नाही. पीएम किसान योजनेचे लाभार्थी आपोआप नमो शेतकरी योजनेचे लाभार्थी होतात. स्वतंत्र अर्ज करण्याची गरज नाही.

प्रश्न 4: वर्षाला किती हप्ते मिळतात?

उत्तर: नमो शेतकरी योजनेअंतर्गत दरवर्षी तीन हप्ते मिळतात. प्रत्येक हप्ता 2,000 रुपयांचा असतो. एकूण वर्षाला 6,000 रुपये मिळतात.

प्रश्न 5: पैसे कसे मिळतात?

उत्तर: पैसे थेट बँक खात्यात डीबीटी (Direct Benefit Transfer) पद्धतीने जमा केले जातात. बँक खाते आधारशी लिंक असणे आवश्यक आहे.

प्रश्न 6: ई-केवायसी का महत्त्वाचे आहे?

उत्तर: ई-केवायसी शेतकऱ्याची ओळख पडताळण्यासाठी आवश्यक आहे. हे पूर्ण न झाल्यास हप्ता खात्यात जमा होत नाही.

प्रश्न 7: हप्त्याची स्थिती कशी तपासावी?

उत्तर: https://nsmny.mahait.org/ या वेबसाइटवर जाऊन तुमचा नोंदणी क्रमांक किंवा मोबाइल नंबर टाकून हप्त्याची स्थिती तपासता येते.

प्रश्न 8: पीएम किसान आणि नमो शेतकरी दोन्ही योजनांचा एकत्र लाभ मिळतो का?

उत्तर: होय. दोन्ही योजनांचा लाभ घेतल्यास वर्षाला एकूण 12,000 रुपये मिळतात. पीएम किसानमधून 6,000 आणि नमो शेतकरीमधून 6,000.

प्रश्न 9: सरकारी नोकरीत असलेल्यांना हा लाभ मिळतो का?

उत्तर: नाही. ज्या शेतकऱ्यांच्या कुटुंबातील कोणत्याही सदस्याने सरकारी नोकरीत असेल किंवा उत्पन्न कर भरत असेल, त्यांना या योजनेचा लाभ मिळत नाही.

प्रश्न 10: हप्ता न आल्यास काय करावे?

उत्तर: सर्वप्रथम तुमचे बँक खाते आधारशी लिंक आहे की नाही, ई-केवायसी पूर्ण झाली आहे की नाही ते तपासा. समस्या कायम राहिल्यास कृषी कार्यालयाशी संपर्क साधा.

12. निष्कर्ष

नमो शेतकरी महासन्मान निधी योजना ही महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांसाठी एक अत्यंत महत्त्वाची योजना आहे. या योजनेच्या माध्यमातून राज्यातील लाखो शेतकऱ्यांना थेट आर्थिक मदत पोहोचवली जात आहे. 2026 मध्ये आठवा हप्ता मार्च महिन्याच्या शेवटी वितरित होणार आहे. त्यानंतर नववा आणि दहावा हप्ता अनुक्रमे मे-जून आणि सप्टेंबर-ऑक्टोबर 2026 मध्ये अपेक्षित आहे.

शेतकऱ्यांनी आपले बँक खाते आधारशी लिंक करून ठेवावे, ई-केवायसी पूर्ण करावे आणि जमिनीच्या नोंदी बरोबर आहेत की नाही ते तपासून घ्यावे. यामुळे कोणत्याही प्रकारचा हप्ता चुकणार नाही आणि वेळेवर पैसे खात्यात जमा होतील.

या योजनेमुळे शेतकऱ्यांना शेतीचा खर्च भागवण्यास मदत होते, त्यांचे उत्पन्न वाढते आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेला चालना मिळते. शेतकऱ्यांनी या योजनेचा पूर्ण लाभ घ्यावा आणि आपल्या शेतीचे उत्पन्न वाढवावे, हीच या योजनेची मुख्य उद्दिष्टे आहेत.

अधिक माहितीसाठी अधिकृत वेबसाइट https://nsmny.mahait.org/ वर भेट द्या किंवा कृषी कार्यालयाशी संपर्क साधा.